سارکوم: علائم، انواع، درمان ها و علل

سارکوم نوعی تومور سرطانی بدخیم نادر است که در استخوان و بافت همبند مانند چربی، ماهیچه، عروق خونی، رباط‌ها، تاندون‌ها، غضروف و اعصابی ایجاد می‌شود. این عارضه تنها 1% از کل تشخیص‌های سرطان بزرگسالان و حدود 15% از تشخیص‌های سرطان دوران کودکی را تشکیل می‌دهد و علائم آن به اندازه و محل تومور بستگی دارد. از جمله روش‌های درمانی سارکوم که توسط پزشک متخصص تعیین می‌شود، می‌توان به جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، درمان هدفمند، ایمونوتراپی و فرسایش حرارتی اشاره کرد.

سارکوم بیش‌تر در کدام قسمت از بدن یافت می‌شود؟

سارکوم می‌تواند در قسمت‌های مختلفی از بدن ایجاد شود، رایج‌ترین این قسمت‌ها و درصد احتمال ایجاد آن‌ها عبارت است از:

• 40% در اندام‌های تحتانی مانند پا و مچ پا
• 15% در اندام‌های فوقانی مانند شانه، بازو، مچ دست و دست
• 30% در تنه، دیواره قفسه سینه، شکم و لگن
• 15% در سر و گردن

انواع سارکوم

سارکوم‌ها را می‌توان به دو دسته اصلی سارکوم‌های استخوانی و سارکوم‌های بافت نرم تقسیم کرد و بیش از 70 زیر گروه شناخته شده برای آن نام برد.

سارکوم‌های استخوانی

سارکوم اولیه استخوان، سرطانی است که از استخوان شروع می‌شود. بیش از یک سوم این سرطان‌ها در افراد کم‌تر از 35 سال دیده می‌شود و متاسفانه بسیاری از آن‌ها در کودکان قابل مشاهده است. انواع سارکوم استخوان اولیه عبارت است از:

• استئوسارکوم که شایع‌ترین نوع سارکوم استخوان اولیه است.
• کندروسارکوم
• چوردوما
• سارکوم یوئینگ
• فیبروسارکوم

سرطان استخوان متاستاتیک بر خلاف سرطان اولیه استخوان، از عضو دیگری مانند تیروئید، ریه، کلیه، سینه یا پروستات آغاز می‌شود و سپس به استخوان می‌رسد. این سرطان شکل‌های مختلفی دارد و موجب درد و کاهش عملکرد در استخوان می‌شود.

سارکوم‌های بافت نرم

سارکوم بافت نرم که بیش‌تر در بزرگسالان رخ می‌دهد، از ماهیچه یا دیگر بافت‌های همبند آغاز می‌شود و انواع مختلفی دارد که به شرح زیر می‌باشد:

• آنژیوسارکوم
• تومور‌های سلول گرد کوچک دسموپلاستیک
• تومور استرومایی دستگاه گوارش
• لیومیوسارکوم
• لیپوسارکوم
• تومور بدخیم غلاف عصبی محیطی
• شوانوم بدخیم
• میکسوفیبروسارکوم
• رابیدومیوسارکوم که بیش‌تر در کودکان دیده می‌شود.
• سارکوم سینوویال
• سارکوم پلئومورفیک تمایز نیافته

چه کسانی تحت تاثیر سارکوم قرار می‌گیرند؟

سارکوم عارضه‌ای است که کودکان و بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. سارکوم بافت نرم بیش‌تر در بزرگسالان و سارکوم استخوان بیش‌تر در کودکان، نوجوانان و افراد بالای 65 قابل مشاهده است. علاوه بر این، سارکوم استخوان در نوزادان پسر و افراد سیاهپوست یا اسپانیایی تبار نیز احتمال بیش‌تری دارد.

بهترین دکتر متخصص سارکوم در تهران

در شهر های بزرگ مانند تهران، بیماران معمولا در مورد پیدا کردن و انتخاب بهترین متخصص برای درمان سارکوم، نگرانی هایی دارند. دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی، فلوشیپ فوق تخصص جراحی تومور های اسکلتی عضلانی و عضو انجمن جراحان ارتوپدی ایران و آمریکا از جراحان و متخصصان برجسته در زمینه درمان انواع سارکوم است. این پزشک تاکنون موفقیت های زیادی در زمینه درمان این بیماری رقم زده است. طبق نظرسنجی و بررسی های انجام شده از بیماران دکتر آقابزرگی، ایشان بسیار صبورانه پاسخ سوالات بیماران خود را داده و در مورد سارکوم و هر نوع بیماری دیگری که دارند، واضح افراد را آشکار می‌سازد و آن ها را در حین درمان نیز بدون استرس و اضطراب نگه می‌دارند.

برای برقراری ارتباط، مشاوره و دریافت نوبت در بهترین جراح سرطان استخوان با شماره ۰۹۱۲۸۶۸۶۸۴۱ تماس بگیرید.

چه چیزی باعث سارکوم می‌شود؟

سارکوم زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های نابالغ استخوان یا بافت نرم دچار تغییراتی در DNA خود شده و به سلول‌های سرطانی که به صورت غیر قابل تنظیم رشد می‌کنند، تبدیل شوند. در نتیجه این رشد غیر قابل تنظیم، یک توده یا تومور تشکیل می‌شود که به بافت‌های سالم مجاور خود حمله می‌کند و در صورت عدم درمان می‌تواند از طریق خون یا سیستم لنفاوی به دیگر قسمت‌های بدن انتقال یابد.

علت دقیق سارکوم‌ها هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما عوامل زیر می‌توانند خطر ابتلا به سارکوم را افزایش دهند:

• عوامل ژنتیکی: برخی از سارکوم‌ها به دلیل تغییرات ژنتیکی به وجود می‌آیند.
• تشعشعات یونیزان: قرار گرفتن در معرض تشعشعات یونیزان (مانند پرتودرمانی) می‌تواند خطر ابتلا به سارکوم را افزایش دهد.
• عوامل محیطی: مواد شیمیایی خاص مانند وینیل کلراید نیز ممکن است خطر ابتلا به سارکوم را افزایش دهند.
• سابقه خانوادگی: وجود تاریخچه خانوادگی سرطان‌های خاص می‌تواند خطر ابتلا به سارکوم را افزایش دهد.

عوامل خطر مرتبط با سارکوم چیست؟

برخی از عوامل، خطر ابتلا به سارکوم را افزایش می‌دهند. از جمله این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قرار گرفتن در معرض آرسنیک و مواد شیمیایی خاص مانند مونومر وینیل کلرید یا مواد ساخت پلاستیک، فنوکسی استیک اسید یا علف کش‌ها و کلروفنول‌ها یا نگهدارنده‌های چوب
• قرار گرفتن در معرض دوز‌های بالای پرتو از درمان قبلی سرطان
• تورم طولانی مدت در بازو‌ها یا پا ها
• برخی اختلالات ارثی و جهش‌های کروموزومی مانند سندرم گاردنر، سندرم ورنر، بیماری فون هیپل- لینداو، سندرم گورلین، توبروس اسکلروزیس، رتینوبلاستوما و نوروفیبروماتوز نوع 1

علائم سارکوم چیست؟

علائم سارکوم بسته به محل تومور متفاوت است و شامل موارد زیر می‌شود:

• توده بدون درد یا دردناک در زیر پوست
• درد طولانی مدت استخوان
• تورم در بازو یا پا که هنگام شب بد‌تر می‌شود.
• محدودیت دامنه حرکتی
• درد در اندام‌هایی مانند بازو، پا یا شکم و لگن
• مشکل در حرکت بازو یا پا
• کاهش وزن بدون دلیل
• کمردرد

لازم است بدانید که، متاسفانه سارکوم با بسیاری از شرایط دیگر علائم مشترک دارد و برای تشخیص و تعیین این که آیا علائم مربوط به سارکوم است یا بیماری دیگری، لازم است به پزشک متخصص مراجعه کنید.

سارکوم باعث قطع عضو میشود؟

در بعضی موارد پیشرفته، سارکوم باعث نیاز به قطع عضو می‌شود اما امروزه با پیشرفت روش‌های جراحی و درمان‌های ترکیبی، در بسیاری از بیماران می‌توان عضو را حفظ کرد. اگر تومور بسیار بزرگ باشد یا به اعصاب، عروق و استخوان‌های اصلی آسیب گسترده زده باشد، پزشک ممکن است برای جلوگیری از گسترش سرطان و حفظ جان بیمار قطع عضو را پیشنهاد دهد. با این حال، بسیاری از بیماران با کمک جراحی دقیق، شیمی‌ درمانی یا پرتو درمانی بدون نیاز به قطع عضو درمان می‌شوند و تصمیم نهایی به نوع سارکوم، محل تومور و میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد.

سارکوم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

دکتر میلاد حاجی آقابزرگی فوق تخصص تومور‌های اسکلتی- عضلانی مراحل تشخیص سارکوم را با یک شرح حال کامل و معاینه فیزیکی آغاز می‌کند و از یکی از آزمایش‌های زیر استفاده می‌کند:

• اشعه ایکس که در آن از مقدار کمی اشعه به منظور گرفتن عکس از استخوان‌ها و بافت‌های نرم داخل بدن استفاده می‌شود.
• اسکن توموگرافی کامپیوتری یا سی تی اسکن که در آن از یک کامپیوتر برای ترکیب بسیاری از تصاویر اشعه ایکس در نما‌های مقطعی از داخل بدن استفاده می‌شود.
• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی یا MRI که در آن از آهنربا‌های بزرگ، امواج رادیویی و یک کامپیوتر برای ایجاد تصاویر واضح از داخل بدن استفاده می‌شود.
• اسکن استخوان که در طول آن پزشک به منظور شناسایی اختلالات استخوانی مقدار کمی ماده رادیواکتیو را به بدن تزریق می‌کند.
• اسکن PET که نشان دهنده قسمت‌هایی از بدن است که سطح گلوکز در آن‌ها به دلیل وجود تومور به طور غیر معمولی بالا می‌باشد.
• بیوپسی که در طول آن پزشک از تومور نمونه برداری کرده و آن را برای تشخیص بهتر به آزمایشگاه می‌فرستد.

سارکوم در MRI مشخص میشود؟

سارکوم در MRI قابل مشاهده است و این روش یکی از مهمترین ابزارها برای بررسی دقیق توده‌های مشکوک به سارکوم محسوب می‌شود. MRI می‌تواند اندازه، محل دقیق، میزان گسترش توده و ارتباط آن با عضلات، استخوان‌ها و عروق اطراف را نشان دهد و به متخصص ارتوپد کمک کند خوش‌ خیم یا بدخیم بودن ضایعه را بهتر ارزیابی کند. البته تشخیص قطعی سارکوم فقط با MRI امکان‌پذیر نیست و برای تأیید نهایی، نمونه‌برداری (بیوپسی) انجام می‌شود.

PET Scan برای سارکوم چیست؟

PET Scan برای سارکوم یک روش تصویربرداری پیشرفته است که به پزشکان کمک می‌کند میزان فعالیت سلول‌های سرطانی را در بدن بررسی کنند. در این آزمایش، مقدار کمی ماده رادیواکتیو به بدن تزریق می‌شود و سلول‌های سرطانی که فعالیت بیشتری دارند، این ماده را بیشتر جذب می‌کنند و در تصاویر PET Scan مشخص‌ تر دیده می‌شوند. این روش برای تشخیص گسترش سارکوم، بررسی متاستاز، ارزیابی پاسخ به درمان و تشخیص عود بیماری کاربرد زیادی دارد و در کنار MRI یا CT Scan استفاده می‌شود تا تصویر دقیقتری از وضعیت بیمار به دست آید.

مرحله بندی سارکوم

مرحله بندی سارکوم معمولا به دلیل درک میزان جدی بودن سرطان و انتخاب بهترین روش‌های درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای این کار، پزشکان سارکوم‌ها را براساس سیستم طبقه بندی TNM طبقه بندی می‌کنند که این سیستم به شرح زیر است:

T توصیف اندازه و محل تومور اولیه

N توضیح این که آیا سرطان به غدد لنفاوی مجاور گسترش یافته یا خیر

M توضیح این که آیا سرطان به اندام‌های دیگر گسترش یافته است یا خیر

پزشک متخصص به هر کدام از این مراحل عددی بین 1 تا 4 را اختصاص می‌دهد. هر چه این عدد بیش‌تر باشد، نشان دهنده رشد بیش‌تر سرطان و پخش بیش‌تر آن در سراسر بدن می‌باشد.

سارکوم چگونه درمان می‌شود؟

دکتر میلاد حاجی آقابزرگی روش‌های درمانی سارکوم را با توجه به نوع سارکوم، اندازه و موقعیت آن، سلامت عمومی بیمار و این که آیا سارکوم به تازگی در بدن ایجاد شده یا سارکوم عود شده است، تعیین می‌کند که رایج‌ترین آن‌ها عبارت است از:

عمل جراحی

در این روش درمانی پزشک متخصص سعی می‌کند سلول‌های سرطانی را حذف و بافت‌های سالم بدن تا حد امکان حفظ کند. برای این کار، یک برش موضعی گسترده بر روی بدن ایجاد و تومور بدون باقی ماندن هیچگونه بیماری در بافت باقی مانده، حذف می‌شود.

در عمل جراحی سارکوم که توسط جراح تومور استخوان انجام می شود، بازسازی منطقه آسیب دیده اهمیت بسیار زیادی دارد و نجات اندام ممکن است شامل برداشتن تومور و در صورت نیاز استفاده از جایگزین‌های فلزی برای بازسازی مفصل باشد. علاوه بر این، ممکن است استخوان برداشته شده در حین جراحی با استخوانی از قسمت دیگری از بدن جایگزین شود. در برخی موارد، ایمن‌ترین و بهترین راه برای درمان بیماران مبتلا به سارکوم، قطع عضو آسیب دیده خواهد بود که برای پزشک و بیمار تصمیمی بسیار دشوار و ناراحت‌کننده است.

پرتو درمانی

در این روش درمانی که آسیب دیدگی سلول‌های سالم را به حداقل می‌رساند، از اشعه ایکس با انرژی بالا برای کشتن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. پرتو درمانی به دو صورت داخلی یا خارجی انجام می‌شود. از پرتو درمانی داخلی که به دو روش رادیوتراپی حین عمل و براکی تراپی بینابینی از طریق یک سری لوله پلاستیکی انجام می‌شود، می‌توان برای درمان سارکوم گسترش یافته و سارکوم منتقل شده به قسمت دیگر از بدن استفاده کرد.

شیمی درمانی

در این روش درمانی، رشد سلول‌های سرطانی که با سرعت زیادی در حال تکثیر هستند با استفاده از دارو‌هایی خاص از بین رفته یا کند می‌شود. دارو‌های مورد استفاده در این روش، به صورت خوراکی یا از طریق سوزن داخل رنگ تزریق می‌شود. در برخی موارد ممکن است قبل از جراحی، شیمی درمانی به منظور کوچک کردن تومور انجام شود و یا شیمی درمانی به همراه پر تو درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

درمان هدفمند

این روش درمانی تنها بر روی انواع خاصی از سلول‌های سرطانی با نقاط ضعف کار می‌کند و نقاط ضعف آن‌ها را مورد هدف قرار می‌دهد. در واقع، درمان هدفمند بدون آسیب رساندن به سلول‌های سالم به نقاط ضعف سلول‌های سرطانی حمله می‌کند. پزشک متخصص ممکن است از این روش درمانی به تنهایی یا با ترکیبی از درمان‌های دیگر استفاده کند.

ایمونوتراپی

سلول‌های سرطانی از سیستم ایمنی بدن پنهان می‌شوند یا پاسخ ایمنی را غیر فعال می‌کنند. در روش درمانی ایمونوتراپی، سیستم ایمنی بدن بیمار به منظور شناسایی و مبارزه بهتر با سلول‌های سرطانی تقویت می‌شود و اجازه تکثیر و رشد در بدن را به آن‌ها نمی‌دهد.

سرطان سارکوم کشنده است؟

افرادی که مبتلا به سارکوم هستند، معمولا برای شانس بقای خود نگرانی هایی دارند. برخی بیماران انقدر درگیر این بیماری هستند که ممکن است حتی شانس آن ها برای بقا حدود چنج سال باشد. باید توجه داشته باشید که بیماری مرتبط با سارکوم بسیار خطرناک است و باید سریعا توسط بهترین جراح ارتوپد مورد معاینه قرار بگیرید و تحت درمان باشید. اگر سارکوم پیشرفته شود، شانس زندگی و طول عمر فرد کاهش می‌یابد زیرا سریعا متاستاز ایجاد می‌شود. طبق بررسی های انجام شده، افرادی که به درستی تحت درمان توسط جراحان برتر و خوب هستند، بیش از 5 سال عمر می‌کنند و شانس زندگی برایشان بیشتر است.

منبع: clevelandclinic

☑️ مقاله فوق، توسط دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی بازبینی شده است. ☑️

سارکوم همیشه با توده همراه است؟

سارکوم همیشه با ایجاد یک توده قابل لمس همراه نیست. اگرچه بسیاری از سارکوم‌ها، به‌ویژه سارکوم‌های بافت نرم، در ابتدا به صورت یک توده بدون درد ظاهر می‌شوند، اما این اتفاق در همه بیماران رخ نمی‌دهد. محل ایجاد تومور نقش مهمی در بروز علائم دارد. اگر سارکوم در لایه‌های عمقی عضلات یا در نزدیکی استخوان‌ها تشکیل شود، ممکن است در مراحل اولیه هیچ توده‌ای از بیرون دیده یا لمس نشود. در چنین شرایطی، فرد ممکن است تنها درد، احساس فشار، محدودیت حرکت یا تورم خفیف را تجربه کند و به همین دلیل، تشخیص بیماری به تأخیر بیفتد.

از طرف دیگر، وجود یک توده نیز به معنای ابتلا به سارکوم نیست. بسیاری از توده‌های بدن مانند لیپوم (توده چربی) یا کیست‌ها خوش‌خیم هستند و خطری ایجاد نمی‌کنند. با این حال، اگر توده‌ای به‌تدریج بزرگ‌تر شود، قطر آن بیش از ۵ سانتی‌متر باشد، در عمق عضله قرار گرفته باشد یا بدون دلیل مشخص ایجاد شده باشد، بهتر است هرچه زودتر توسط پزشک متخصص بررسی شود.

سارکوم در چه سنی بیشتر دیده می‌شود؟

سارکوم برخلاف بسیاری از سرطان‌ها، محدود به یک گروه سنی خاص نیست و می‌تواند در کودکان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان دیده شود. با این حال، نوع سارکوم نقش مهمی در سن ابتلا دارد. برخی از انواع سارکوم، مانند استئوسارکوم و سارکوم یوئینگ، بیشتر در دوران نوجوانی و اوایل جوانی دیده می‌شوند؛ زمانی که استخوان‌ها با سرعت بیشتری در حال رشد هستند. در مقابل، بسیاری از سارکوم‌های بافت نرم معمولاً در بزرگسالان، به‌ویژه افراد بالای ۵۰ سال، شیوع بیشتری دارند. نکته مهم این است که سن به‌ تنهایی معیار تشخیص سارکوم نیست. اگر فردی در هر سنی دچار توده‌ای شود که به‌تدریج بزرگ‌تر می‌شود، درد مداوم و بدون علت داشته باشد یا تورمی غیرعادی را تجربه کند، بهتر است برای بررسی دقیق به پزشک مراجعه کند.

سارکوم چقدر سریع رشد می‌کند؟

سرعت رشد سارکوم در همه افراد یکسان نیست و به نوع تومور، محل ایجاد آن و میزان تهاجمی بودن سلول‌های سرطانی بستگی دارد. برخی از انواع سارکوم ممکن است طی چند هفته یا چند ماه به‌سرعت بزرگ شوند، در حالی که بعضی دیگر رشد آهسته‌تری دارند و ممکن است برای مدت طولانی فقط به‌صورت یک توده کوچک باقی بمانند. به همین دلیل، تنها از روی سرعت بزرگ شدن یک توده نمی‌توان درباره خوش‌ خیم یا بدخیم بودن آن قضاوت کرد. حتی توده‌ای که به‌آرامی رشد می‌کند نیز ممکن است نیاز به بررسی تخصصی داشته باشد. اگر متوجه شدید توده‌ای در بدن شما به مرور زمان بزرگ‌تر می‌شود، درد مداومی ایجاد کرده است، حرکت اندام را محدود می‌کند یا بدون علت مشخص به وجود آمده است، بهتر است مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید.

سارکوم فقط با جراحی درمان می‌شود؟

جراحی تنها یکی از روش‌های درمان سارکوم است و همیشه به‌ تنهایی کافی نیست. انتخاب بهترین روش درمان به عواملی مانند نوع سارکوم، اندازه تومور، محل قرارگیری آن، میزان گسترش بیماری و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. در بسیاری از موارد، جراحی نقش اصلی را در درمان دارد و هدف آن خارج کردن کامل تومور همراه با حاشیه‌ای از بافت سالم است تا احتمال بازگشت بیماری کاهش یابد. اما در برخی بیماران، پزشک ممکن است پیش از جراحی از شیمی‌درمانی یا رادیوتراپی برای کوچک‌تر شدن تومور استفاده کند. همچنین اگر احتمال باقی ماندن سلول‌های سرطانی وجود داشته باشد، این درمان‌ها ممکن است پس از جراحی نیز ادامه پیدا کنند. امروزه درمان سارکوم به‌ صورت چند تخصصی انجام می‌شود؛ یعنی جراح ارتوپد یا جراح انکولوژی، متخصص سرطان، رادیوتراپیست، آسیب‌شناس و رادیولوژیست با همکاری یکدیگر بهترین برنامه درمانی را برای هر بیمار انتخاب می‌کنند.