شکستگی استخوان فمور یکی از جدیترین آسیبهای ارتوپدی است که در اثر ضربههای شدید مانند تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع یا آسیبهای ورزشی رخ میدهد. استخوان فمور یا استخوان ران، بلند ترین و محکم ترین استخوان بدن است و به همین دلیل شکستن آن معمولا نیاز به نیروی زیادی دارد. البته در سالمندان، به ویژه افرادی که به پوکی استخوان مبتلا هستند، حتی یک زمین خوردن ساده نیز میتواند باعث شکستگی این استخوان شود. در این مقاله به طور کامل با علائم شکستگی استخوان فمور، علتهای ایجاد آن، روشهای تشخیص، درمان های جراحی و غیرجراحی، مراقبت های بعد از درمان، مدت زمان جوش خوردن استخوان و نکات مهم برای بازگشت به فعالیت های روزمره آشنا خواهید شد تا بتوانید آگاهانه برای درمان این آسیب اقدام کنید.
شکستگی استخوان فمور چیست؟
شکستگی استخوان فمور به معنای شکستن یا ترک خوردن استخوان ران است؛ استخوانی که از مفصل لگن تا زانو امتداد دارد و به عنوان بلندترین، بزرگ ترین و یکی از مقاوم ترین استخوانهای بدن شناخته میشود. به دلیل استحکام بالای این استخوان، شکستگی آن در اثر ضربههای شدید مانند تصادف، سقوط از ارتفاع یا آسیبهای ورزشی رخ میدهد. شکستگی استخوان فمور انواع مختلفی دارد و ممکن است در قسمت بالایی (نزدیک مفصل لگن)، تنه استخوان یا قسمت پایینی (نزدیک زانو) ایجاد شود. محل شکستگی، شدت آسیب و شرایط عمومی بیمار تعیین میکند که بهترین روش درمان چیست. در بسیاری از موارد، جراحی بهترین گزینه برای ثابت کردن استخوان و کمک به جوش خوردن صحیح آن است، اما در برخی شرایط خاص ممکن است روشهای غیرجراحی نیز مورد استفاده قرار گیرند.
علائم شکستگی استخوان فمور
شکستگی استخوان فمور معمولا با علائم واضحی همراه است و به دلیل نقش مهم این استخوان در تحمل وزن بدن، اغلب فرد قادر به ایستادن یا راه رفتن نخواهد بود. شدت علائم به محل شکستگی و میزان آسیب وارد شده بستگی دارد.
درد شدید و ناگهانی در ران
اولین و شایع ترین علامت شکستگی فمور، درد شدید در ناحیه ران است. این درد بلافاصله پس از ضربه یا زمین خوردن شروع میشود و با کوچکترین حرکت پا شدت پیدا میکند.
ناتوانی در راه رفتن یا ایستادن
بیشتر افراد پس از شکستگی استخوان فمور نمیتوانند وزن بدن را روی پای آسیب دیده تحمل کنند. تلاش برای ایستادن یا راه رفتن با درد شدید همراه است و در بسیاری از موارد امکان پذیر نیست.
تورم و کبودی
چند ساعت پس از آسیب، ممکن است ران یا اطراف لگن دچار تورم و کبودی شود. این تغییرات به دلیل آسیب بافتهای نرم و خونریزی در محل شکستگی ایجاد میشوند.
تغییر شکل پا
در برخی شکستگیها، ظاهر پا طبیعی نیست و ممکن است انحراف، خمیدگی غیرطبیعی یا بدشکلی در اندام دیده شود. این علامت در شکستگیهای جابهجا شده بیشتر مشاهده میشود.
کوتاهتر شدن پای آسیب دیده
اگر قطعات شکسته استخوان روی یکدیگر قرار بگیرند، ممکن است پای آسیبدیده نسبت به پای سالم کوتاهتر به نظر برسد. این علامت یکی از نشانههای مهم شکستگی شدید فمور است.
چرخش غیرطبیعی پا
گاهی اوقات پس از شکستگی، پا به سمت داخل یا خارج میچرخد و فرد قادر به اصلاح وضعیت آن نیست. این تغییر حالت میتواند نشانه جابهجایی قطعات استخوان باشد.
حساسیت شدید به لمس
محل شکستگی نسبت به لمس بسیار حساس است و حتی فشار ملایم نیز میتواند درد قابل توجهی ایجاد کند.
بهترین دکتر برای جراحی شکستگی فمور در تهران
دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی، جراح و متخصص ارتوپدی، یکی از پزشکان فعال در زمینه درمان شکستگیهای پیچیده استخوان و جراحیهای ارتوپدی است. ایشان تاکنون بیماران زیادی را با انواع شکستگیهای استخوان ران (فمور) درمان کردهاند و برای هر بیمار، با توجه به نوع شکستگی، سن، وضعیت استخوان و شرایط جسمانی، مناسب ترین روش درمان را انتخاب میکنند. هدف از درمان، تنها جوش خوردن استخوان نیست، بلکه بازگرداندن عملکرد طبیعی پا و کمک به بازگشت بیمار به زندگی روزمره در کوتاه ترین زمان ممکن است. یکی از ویژگیهایی که میتواند به بیماران در آشنایی بیشتر با روند درمان کمک کند، انتشار فیلمها و تصاویر واقعی از جراحیهای ارتوپدی در شبکههای اجتماعی دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی است. اگر میخواهید با نحوه انجام عملها، روند درمان بیماران و نتایج جراحیهای مختلف بیشتر آشنا شوید، میتوانید صفحه اینستاگرام ایشان را دنبال کنید و ویدئوهای آموزشی و نمونه جراحیها را مشاهده کنید.
اگر شما یا یکی از نزدیکانتان دچار شکستگی استخوان فمور شدهاید و به دنبال بررسی دقیق و انتخاب بهترین روش درمان هستید، میتوانید برای دریافت نوبت و مشاوره با دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی با شماره 09128686841 تماس بگیرید.
بهترین روش درمان شکستگی استخوان فمور چیست؟
بهترین روش درمان شکستگی استخوان فمور به محل شکستگی، شدت آسیب، سن بیمار، وضعیت عمومی سلامت و میزان جابهجایی استخوان بستگی دارد. به همین دلیل، نمیتوان یک روش درمانی را برای همه بیماران مناسب دانست. پزشک پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیولوژی یا سایر روشهای تصویربرداری، مناسبترین درمان را برای هر فرد انتخاب میکند.
جراحی استخوان فمور
در بیشتر موارد، به ویژه در بزرگسالان، جراحی بهترین و مؤثرترین روش درمان شکستگی استخوان فمور است. در این روش، قطعات شکسته استخوان در محل صحیح خود قرار داده میشوند و با استفاده از وسایلی مانند میله داخل استخوانی، پیچ یا پلاک ثابت میشوند. این کار باعث میشود استخوان در وضعیت مناسب جوش بخورد و بیمار بتواند با نظر پزشک، روند توانبخشی را زودتر آغاز کند.
درمان بدون جراحی شکستگی استخوان فمور
اگر شکستگی جابهجایی نداشته باشد، بیمار کودک باشد یا به دلیل شرایط جسمانی امکان انجام جراحی وجود نداشته باشد، ممکن است پزشک درمانهای غیرجراحی را پیشنهاد کند. این درمانها میتوانند شامل بیحرکت نگه داشتن اندام، استراحت، استفاده از وسایل کمکی و پیگیری منظم روند جوش خوردن استخوان باشند. البته این روش تنها در شرایط خاص کاربرد دارد و برای همه بیماران مناسب نیست.
فیزیوتراپی بعد از جراحی استخوان فمور
درمان شکستگی فمور با پایان جراحی یا گچ گیری تمام نمیشود. فیزیوتراپی و تمرینات توان بخشی نقش مهمی در بازگشت قدرت عضلات، افزایش دامنه حرکتی مفاصل و بهبود توانایی راه رفتن دارند. شروع این تمرینات باید تحت نظر پزشک و فیزیوتراپیست انجام شود تا از وارد شدن فشار زودهنگام به استخوان جلوگیری شود.
جراحی شکستگی استخوان فمور چگونه انجام میشود؟
جراحی شکستگی استخوان فمور با هدف قرار دادن قطعات شکسته استخوان در موقعیت صحیح، ثابت نگه داشتن آنها و کمک به جوش خوردن کامل استخوان انجام میشود. از آنجا که استخوان فمور نقش اصلی در تحمل وزن بدن و راه رفتن دارد، در بسیاری از شکستگیها، جراحی بهترین روش درمان محسوب میشود. جراحی تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی نخاعی انجام میشود. انتخاب نوع بیهوشی به شرایط بیمار و نظر پزشک متخصص بیهوشی بستگی دارد.
در طول جراحی، ابتدا قطعات شکسته استخوان در محل طبیعی خود قرار میگیرند. سپس با توجه به نوع شکستگی، از وسایل مخصوصی مانند میله داخل استخوانی (نیل)، پیچ یا پلاک برای ثابت نگه داشتن استخوان استفاده میشود. انتخاب این وسایل به محل شکستگی، سن بیمار و شدت آسیب بستگی دارد و هدف اصلی آن، ایجاد شرایط مناسب برای جوش خوردن صحیح استخوان است. بعد از اطمینان از ثابت بودن استخوان، محل جراحی بخیه زده شده و پانسمان انجام میشود. بیمار برای مدت کوتاهی تحت نظر قرار میگیرد و سپس برنامه درمانی شامل کنترل درد، مصرف داروها، پیشگیری از لخته شدن خون و شروع تدریجی حرکت اندام توسط بهترین جراح ارتوپدی در تهران تنظیم میشود.
شکستگی استخوان فمور چقدر طول میکشد تا جوش بخورد؟
در بیشتر بزرگسالان، استخوان فمور معمولا بین ۳ تا ۶ ماه زمان نیاز دارد تا بهخوبی جوش بخورد. البته بازگشت کامل به فعالیتهای روزمره یا ورزش ممکن است مدت بیشتری طول بکشد. اگر شکستگی با جراحی درمان شده باشد و استخوان بهخوبی ثابت شده باشد، روند ترمیم سریع و منظم پیش میرود. با این حال، این موضوع به معنای استفاده فوری از پا نیست. پزشک بر اساس روند جوش خوردن استخوان، زمان مناسب برای وزن گذاشتن روی پا، راه رفتن بدون وسیله کمکی و شروع فعالیتهای سنگین را مشخص میکند.
اگر استخوان فمور جوش نخورد چه باید کرد؟
گاهی اوقات، به دلایل مختلف روند ترمیم استخوان متوقف میشود یا بسیار کند پیش میرود. به این وضعیت جوش نخوردن شکستگی (Nonunion) گفته میشود و نیاز به بررسی و درمان تخصصی دارد. اگر چند ماه از شکستگی گذشته باشد و همچنان درد، ناپایداری پا یا مشکل در راه رفتن داشته باشید، نباید تصور کنید که این موضوع طبیعی است. در چنین شرایطی، پزشک ابتدا با معاینه و انجام رادیولوژی یا در صورت نیاز سیتیاسکن، وضعیت محل شکستگی را بررسی میکند تا مشخص شود استخوان در چه مرحلهای از ترمیم قرار دارد.
اگر مشکل به دلیل حرکت بیش از حد قطعات استخوان، شل شدن پیچ یا پلاک، خونرسانی نامناسب یا عفونت باشد، ممکن است جراحی مجدد لازم شود. در این جراحی، پزشک استخوان را دوباره ثابت میکند و در بسیاری از موارد از پیوند استخوان نیز برای کمک به جوش خوردن بهتر استفاده میشود.
بیمار بلافاصله بعد از جراحی اجازه راه رفتن کامل روی پای آسیب دیده را ندارد. پزشک توصیه میکند برای مدتی از واکر یا عصا استفاده شود تا فشار زیادی به استخوان در حال ترمیم وارد نشود. این مدت ممکن است از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد و تنها بر اساس معاینه و بررسی تصاویر رادیولوژی تعیین میشود. زمانی که شکستگی به خوبی با میله داخل استخوانی یا پلاک و پیچ ثابت شده باشد، پزشک ممکن است اجازه وزن گذاری محدود را از روزهای ابتدایی پس از عمل بدهد. اما این به معنای راه رفتن عادی نیست و بیمار باید دقیقاً مطابق برنامه درمانی و زیر نظر پزشک و فیزیوتراپیست پیش برود.
درد ناشی از شکستگی استخوان فمور بسیار شدید، ناگهانی و غیرقابل تحمل است. بیشتر بیماران این درد را بلافاصله پس از تصادف، سقوط یا وارد شدن ضربه شدید احساس میکنند و در بسیاری از موارد حتی نمیتوانند پای خود را حرکت دهند یا روی آن بایستند. از آنجا که استخوان فمور بزرگ ترین و محکم ترین استخوان بدن است، شکستگی آن اغلب با آسیب قابل توجه به بافتهای اطراف نیز همراه میشود و همین موضوع شدت درد را افزایش میدهد.
در بیشتر موارد، خوابیدن به پشت بهترین و ایمنترین حالت است. در این وضعیت، فشار کمتری به استخوان ران وارد میشود و احتمال جا به جا شدن ناگهانی پا نیز کاهش مییابد. بهتر است یک بالش کوچک زیر ساق یا مچ پا قرار دهید تا پا در وضعیت راحت تری قرار بگیرد، اما از گذاشتن بالش مستقیما زیر محل شکستگی یا زانو بدون توصیه پزشک خودداری کنید.
