افتادگی مچ پا فقط به این معنی نیست که حرکت دادن پنجه پا سخت شده است؛ این مشکل راه رفتن فرد را تغییر میدهد و حتی باعث میشود هنگام قدم برداشتن، پنجه به زمین گیر کند. بعضی افراد برای جبران این وضعیت، زانو را بیش از حد بالا میآورند یا پای خود را به شکل غیرطبیعی روی زمین میگذارند. به همین دلیل، پیدا کردن علت اصلی افتادگی مچ پا و انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. اگر افتادگی مچ پا طولانی مدت باشد و عملکرد عضلات بالا آورنده پنجه به اندازه کافی برنگردد، انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا یکی از گزینههای جراحی خواهد بود. در این عمل، جراح از توان یک تاندون سالم و فعال استفاده میکند و مسیر یا محل اتصال آن را به گونهای تغییر میدهد که بتواند در بالا آوردن پنجه پا نقش بیشتری داشته باشد. هدف از این جراحی، تنها اصلاح وضعیت ظاهری پا نیست؛ بلکه تلاش میشود عملکرد مچ پا هنگام راه رفتن بهتر شود و بیمار بتواند با کنترل بیشتری قدم بردارد.
انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا
افتادگی مچ پا راه رفتن را برای فرد دشوار کرده و باعث میشود هنگام برداشتن قدم، پنجه پا به درستی از زمین فاصله نگیرد. اگر این مشکل به دلیل آسیب عصبی یا ضعف شدید و ماندگار عضلات ایجاد شده باشد و درمانهای غیرجراحی نتوانند عملکرد پا را به اندازه کافی بهبود دهند، انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا ممکن است به عنوان یکی از گزینههای درمانی مطرح شود. در این جراحی، جراح از یک تاندون سالم و فعال در پا استفاده میکند و محل اتصال یا مسیر آن را تغییر میدهد تا بتواند در بالا آوردن پنجه پا نقش داشته باشد. به زبان ساده، هدف این است که از توان عضلهای که هنوز عملکرد خوبی دارد، برای جبران ضعف عضلات درگیر در افتادگی پا استفاده شود. انتخاب تاندون و روش مناسب، به علت ایجاد افتادگی، قدرت عضلات و وضعیت عصبهای پا بستگی دارد.
انتقال تاندون برای همه افراد مناسب است؟
خیر. قبل از تصمیم گیری برای جراحی باید مشخص شود که علت افتادگی مچ پا چیست و آیا امکان برگشت عملکرد عصب یا عضلات وجود دارد یا خیر. در بعضی بیماران، درمانهایی مانند فیزیوتراپی، تمرینات تقویت عضلات و استفاده از بریس انتخاب مناسب تری هستند. اما در مواردی که افتادگی پا طولانی مدت شده و احتمال بازگشت عملکرد عضلات پایین است، جراحی انتقال تاندون مورد بررسی قرار میگیرد. هدف از این عمل صرفا اصلاح ظاهر پا نیست؛ بلکه جراح تلاش میکند کنترل پنجه و مچ پا هنگام راه رفتن بهتر شود و الگوی حرکتی بیمار تا حد امکان بهبود پیدا کند. البته نتیجه جراحی به شرایط هر فرد وابسته است و پس از عمل نیز توانبخشی و فیزیوتراپی نقش مهمی در استفاده صحیح از تاندون منتقل شده دارند. اگر دچار افتادگی مچ پا هستید، بهتر است قبل از تصمیم برای جراحی، علت مشکل و وضعیت عصب و عضلات پای شما به طور دقیق توسط بهترین متخصص ارتوپدی در تهران بررسی شود.
جراحی انتقال تاندون برای افتادگی پا چگونه انجام میشود؟
افتادگی پا (Foot Drop) حالتی است که در آن فرد نمیتواند پنجه و قسمت جلوی پا را به درستی به سمت بالا حرکت دهد. این مشکل ممکن است باعث کشیده شدن پنجه روی زمین هنگام راه رفتن، زمین خوردن یا ایجاد الگوی غیرطبیعی در راه رفتن شود. درمان افتادگی پا به علت و شدت آن بستگی دارد و در برخی بیماران، زمانی که درمانهای غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند، جراحی انتقال تاندون یکی از گزینههای درمانی است. در این جراحی، جراح از یک تاندون سالم و قابل استفاده در قسمت دیگری از پا کمک میگیرد و مسیر اتصال آن را تغییر میدهد تا بتواند عملکرد عضلاتی را که مسئول بالا آوردن پنجه پا هستند، تا حدی جبران کند. به زبان ساده، اگر عضله یا عصب مسئول بالا کشیدن پنجه پا عملکرد مناسبی نداشته باشد، از یک تاندون سالم به عنوان «جایگزین» استفاده میشود. هدف این است که بیمار بتواند هنگام راه رفتن، کنترل بهتری روی مچ و پنجه پا داشته باشد.
انتخاب روش جراحی به وضعیت عصبها، قدرت عضلات، سلامت تاندونها و علت ایجاد افتادگی پا بستگی دارد. پیش از جراحی، پزشک معاینه دقیق انجام میدهد و در صورت نیاز از بررسیهایی مانند نوار عصب و عضله یا تصویربرداری استفاده میکند. در روشهای رایج، یک تاندون سالم که عملکرد آن برای بیمار قابل جبران است، انتخاب میشود. جراح تاندون را آزاد کرده و پس از تغییر مسیر، آن را به ناحیه ای در پا متصل میکند که بتواند به بالا آوردن پنجه کمک کند. اتصال تاندون به استخوان یا سایر ساختارهای مناسب با دقت انجام میشود تا پس از ترمیم، نیروی ایجاد شده توسط تاندون در جهت مورد نظر عمل کند. این جراحی تحت بیهوشی مناسب انجام میشود و نوع بیهوشی بر اساس شرایط بیمار و نظر تیم درمان تعیین خواهد شد.
چه زمانی جراحی انتقال تاندون در افتادگی مچ پا لازم است؟
جراحی انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا زمانی مطرح میشود که ضعف عضلات بالا برنده پنجه پا طولانی مدت باشد و احتمال بازگشت عملکرد طبیعی آن با درمانهای غیرجراحی یا ترمیم عصب کم باشد. در این روش، جراح از یک تاندون سالم کمک میگیرد تا عملکرد عضلات ضعیف یا فلج شده را تا حدی جبران کند.
۱. افتادگی پا برای مدت طولانی باقی مانده باشد
اگر با گذشت زمان، حرکت بالا آوردن پنجه بهبود پیدا نکرده باشد و احتمال برگشت عملکرد عضلات کم شده باشد، جراحی انتقال تاندون میتواند یکی از گزینههای درمانی باشد.
۲. درمانهای غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند
فیزیوتراپی، تمرینهای تقویت عضلات و استفاده از بریس میتوانند در بسیاری از بیماران به کنترل علائم کمک کنند. اما اگر با وجود این اقدامات، افتادگی پا همچنان باقی بماند و راه رفتن فرد مختل باشد، ممکن است جراحی مطرح شود.
۳. آسیب عصبی قابل برگشت نباشد
اگر افتادگی مچ به دلیل آسیب شدید یا طولانیمدت عصب ایجاد شده باشد و بررسیهای پزشکی نشان دهد که احتمال بازگشت عملکرد عصب پایین است، انتقال تاندون میتواند برای جبران عملکرد از دسترفته مورد توجه قرار گیرد.
۴. عضلات و تاندونهای مناسب برای انتقال وجود داشته باشند
برای انجام موفقیت آمیز این جراحی، باید حداقل یک یا چند تاندون سالم و به اندازه کافی قوی وجود داشته باشد که بتوان از آن برای ایجاد حرکت مناسب در مچ و پنجه استفاده کرد. بنابراین معاینه دقیق قبل از جراحی اهمیت زیادی دارد.
۵. افتادگی پا باعث اختلال جدی در راه رفتن شده باشد
کشیده شدن پنجه روی زمین، بالا آوردن بیش از حد زانو هنگام راه رفتن، احساس بی ثباتی یا زمین خوردن های مکرر نشانه ای است که پزشک را به سمت بررسی گزینه جراحی هدایت کند.
بعد از انتقال تاندون میتوان طبیعی راه رفت؟
بعد از جراحی انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا، بسیاری از بیماران راه رفتن خود را به میزان قابل توجهی بهبود میدهند اما اینکه راه رفتن کاملا طبیعی شود، به شرایط هر فرد بستگی دارد. هدف اصلی جراحی انتقال تاندون این است که عملکرد از دست رفته در بالا آوردن پنجه پا جبران شود. تاندون سالمی که به محل جدید منتقل شده، به مرور زمان یاد میگیرد حرکت موردنظر را ایجاد کند. به همین دلیل، توانبخشی و فیزیوتراپی بعد از جراحی بخش مهمی از درمان است. در صورتی که قدرت تاندون منتقلشده مناسب باشد، عصبها و عضلات باقیمانده وضعیت خوبی داشته باشند و توانبخشی بهدرستی انجام شود، بیمار میتواند به راه رفتن بهتر و نزدیکتر به حالت طبیعی دست پیدا کند.
با این حال، ممکن است در ابتدای مسیر راه رفتن کمی متفاوت باشد و بیمار برای مدتی به بریس، عصا یا سایر وسایل کمکی نیاز داشته باشد. با ترمیم تاندون و پیشرفت تمرینهای توانبخشی، کنترل مچ و پنجه به تدریج بهتر میشود. نمیتوان تضمین کرد که همه بیماران بعد از عمل دقیقا مانند قبل از افتادگی پا راه بروند. با این حال، هدف جراحی ایجاد حرکت فعالتر و کنترل بهتر پنجه و مچ هنگام راه رفتن و کاهش مشکلاتی مانند گیر کردن پنجه به زمین است.
بعد از جراحی هنوز به بریس نیاز است؟
بعد از جراحی انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا ممکن است بیمار برای مدتی به بریس نیاز داشته باشد، اما این موضوع به معنی استفاده دائمی از بریس نیست. در هفتههای ابتدایی بعد از جراحی، تاندون منتقلشده به زمان نیاز دارد تا بهخوبی ترمیم شود. به همین دلیل، پزشک ممکن است استفاده از گچ، آتل یا بریس مخصوص را برای محافظت از پا و تاندون توصیه کند. در این مرحله معمولا نباید بدون اجازه پزشک وزن زیادی روی پای جراحیشده وارد کرد. با پیشرفت روند ترمیم و شروع فیزیوتراپی، استفاده از وسایل کمکی به تدریج کاهش پیدا میکند. بسیاری از بیماران با تقویت عضلات و سازگار شدن تاندون منتقل شده با عملکرد جدید، میتوانند بدون بریس راه بروند.
نکته مهم این است که قطع استفاده از بریس باید طبق نظر جراح انجام شود. کنار گذاشتن زود هنگام آن میتواند به تاندون در حال ترمیم فشار وارد کند.
عوارض جراحی انتقال تاندون برای افتادگی پا
- درد و تورم در محل جراحی
- عفونت محل عمل خونریزی یا تجمع خون زیر پوست
- تأخیر در ترمیم زخم آسیب به عصبها یا عروق اطراف محل جراحی
- چسبندگی تاندون ضعف یا کشیدگی بیش از حد تاندون منتقل شده
- پارگی یا جدا شدن تاندون منتقلشده
- کاهش دامنه حرکتی مچ پا
- سفتی مفصل مچ پا
- باقی ماندن یا عود افتادگی پا اصلاح بیش از حد یا کمتر از حد مورد انتظار
- تغییر در الگوی راه رفتن ضعف عضلات یا تاندون محل برداشت
- ایجاد لنگیدن در برخی بیماران
- تشکیل اسکار یا جای زخم قابل توجه
- نیاز به استفاده طولانی تر از بریس
- نیاز به جراحی مجدد در صورت ناموفق بودن ترمیم یا انتقال تاندون
بهترین دکتر انتقال تاندون برای افتادگی پا
انتخاب جراح مناسب برای جراحی انتقال تاندون در افتادگی مچ پا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا موفقیت عمل تنها به تکنیک جراحی وابسته نیست و عواملی مانند تشخیص علت افتادگی، وضعیت عصب و عضلات، انتخاب تاندون مناسب و برنامه توانبخشی نیز در نتیجه نهایی تأثیرگذار هستند.
در این زمینه، دکتر میلاد حاجیآقا بزرگی، متخصص جراحی استخوان و مفاصل و فلوشیپ جراحی تومورهای سیستم اسکلتی و عضلانی، از پزشکانی است که میتوان برای ارزیابی و درمان مشکلات ارتوپدی و اختلالات عملکردی اندامها به ایشان مراجعه کرد. دکتر حاجی آقا بزرگی در کلینیک ارتوپدی بیمارستان سئول و همچنین کلینیک پزشک اول شهریار فعالیت دارد و بیماران مبتلا به افتادگی مچ پا میتوانند برای بررسی شرایط خود و ارزیابی امکان انجام جراحی انتقال تاندون به ایشان مراجعه کنند.
میزان موفقیت انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا
میزان موفقیت این جراحی برای همه افراد یکسان نیست و نمیتوان یک درصد مشخص را برای تمام بیماران در نظر گرفت. نتیجه جراحی به علت افتادگی پا، وضعیت عصبها و عضلات، قدرت تاندون منتقل شده و کیفیت توانبخشی بستگی دارد. برای اینکه انتقال تاندون نتیجه مطلوبی داشته باشد، تاندونی که قرار است جابهجا شود باید قدرت و سلامت کافی داشته باشد. همچنین عضلات و مفاصل اطراف نیز باید شرایط مناسبی داشته باشند. یک جراحی موفق بدون توانبخشی مناسب ممکن است نتیجه مطلوبی نداشته باشد. بیمار باید بهتدریج قدرت و کنترل تاندون منتقل شده را به دست آورد و الگوی جدید حرکت پا را یاد بگیرد.
برای انتقال تاندون باید نوار عصب و عضله انجام شود؟
نوار عصب و عضله (EMG و NCV) یکی از بررسیهای مهم قبل از تصمیم گیری برای جراحی انتقال تاندون در بیماران مبتلا به افتادگی مچ پا است؛ اما انجام آن برای همه بیماران به یک شکل و در همه شرایط الزامی نیست. پزشک بر اساس معاینه و علت افتادگی پا تصمیم میگیرد که آیا این بررسی لازم است یا خیر. نوار عصب و عضله به پزشک کمک میکند وضعیت عصبها و عملکرد عضلات را بهتر ارزیابی کند و مشخص شود آیا امکان بهبود عملکرد عصب وجود دارد یا اینکه میتوان گزینههایی مانند انتقال تاندون را بررسی کرد. اگر برای بررسی افتادگی مچ پا به نوار عصب و عضله نیاز داشته باشید، این خدمت در کلینیک پزشک اول شهریار در خیابان ولیعصر شهریار انجام میشود. دکتر میلاد حاجیآقا بزرگی نیز در این کلینیک فعالیت دارد و امکان انجام و بررسی این تست با استفاده از تجهیزات تخصصی فراهم است. بهتر است قبل از انجام آزمایش، پزشک مشخص کند که چه نوع بررسی عصبی برای شرایط شما لازم است؛ زیرا انتخاب تست مناسب به علت و محل آسیب عصبی بستگی دارد.
برای جراحی انتقال تاندون محدودیت سنی وجود دارد؟
جراحی انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا محدودیت سنی مشخصی ندارد. در مطالعات مختلف، این جراحی در سنین متفاوت انجام شده و حتی در برخی گزارشها بیماران از نوجوانی تا سنین بالاتر تحت عمل قرار گرفتهاند. بنابراین سن به تنهایی مانع انجام جراحی نیست. در گزارش جراحی، حتی بیمار ۵۰ ساله نیز بعد از انتقال تاندون به بهبود قدرت بالا آوردن پا دست پیدا کرده بود.
بعد از انتقال تاندون شکل و ظاهر پا تغییر میکند؟
در این جراحی، یک تاندون سالم از محل اولیه خود آزاد و به محل جدیدی منتقل میشود. به همین دلیل ممکن است محل قرارگیری یا برجستگی برخی تاندونها و عضلات روی پا کمی تغییر کند. همچنین جای بخیه و اسکار جراحی نیز ممکن است برای مدتی روی پوست قابل مشاهده باشد. در بسیاری از بیماران، تغییر ظاهری شدید ایجاد نمیشود و هدف اصلی جراحی، بهبود عملکرد پا و اصلاح افتادگی مچ است، نه تغییر شکل ظاهری آن. در ماههای اول جای برش مشخص است، اما با گذشت زمان کمرنگ میشود. مراقبت مناسب از زخم و رعایت توصیههای پزشک میتواند به بهتر شدن ظاهر اسکار کمک کند.
هزینه انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا
هزینه جراحی انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا یک مبلغ ثابت برای همه بیماران ندارد. قیمت نهایی بعد از معاینه و مشخص شدن روش جراحی، شرایط پا و هزینه های بیمارستان تعیین میشود. اعلام یک قیمت قطعی قبل از معاینه میتواند گمراه کننده باشد. حتی هزینه دو بیمار که هر دو به دلیل افتادگی مچ پا تحت انتقال تاندون قرار میگیرند، ممکن است با یکدیگر متفاوت باشد. میزان پوشش بیمه به نوع بیمه، قرارداد مرکز درمانی و کد و شرایط ثبتشده برای عمل بستگی دارد. بنابراین بهتر است قبل از جراحی، درباره میزان پوشش بیمه پایه یا تکمیلی و هزینهای که باید بهصورت آزاد پرداخت شود، از مرکز درمانی استعلام بگیرید.
برای اطلاع قیمت و دستمزد عمل انتقال تاندون برای افتادگی مچ پا از دکتر میلاد حاجی آقا بزرگی با شماره ۰۹۱۲۸۶۸۶۸۴۱ تماس بگیرید.
